Paramiliter güç, ABD, Suudi Arabistan, Mısır ve BAE’den oluşan Dörtlü Arabulucuların önerdiği ateşkesi kabul edeceğini duyurdu. Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF), iki yılı aşkın süredir Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile süren savaşın ardından, Amerika Birleşik Devletleri’nin önerdiği bir ateşkes planını kabul ettiğini açıkladı.
RSF, Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD öncülüğündeki ve Suudi Arabistan, Mısır ile Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) içeren “Dörtlü” arabulucu grubun “insani ateşkes” önerisini kabul ettiğini duyurdu. Bu ateşkesin, “savaşın yıkıcı insani sonuçlarını hafifletmek ve sivillerin korunmasını güçlendirmek” amacı taşıdığı belirtildi.
Sudan ordusundan (SAF) ise henüz resmi bir açıklama gelmedi.
“Üç Aylık İnsani Ara Dönem” Planı
ABD’nin Arap ve Afrika İşleri Kıdemli Danışmanı Mesud Bulos, hafta başında yaptığı açıklamada, ateşkes sağlanması için çabaların sürdüğünü ve savaşan tarafların “prensipte anlaştıklarını” söylemişti. Boulos, Pazartesi günü Sudan Tribune haber ajansında yayınlanan açıklamasında, “İlk etapta her iki taraftan da herhangi bir itiraz almadık. Şimdi ince detaylara odaklanıyoruz” dedi. El Cezire muhabiri Hiba Morgan, Hartum’dan yaptığı açıklamada, planın üç aylık bir insani ateşkesle başlayacağını ve bunun kalıcı bir siyasi çözümün yolunu açabileceğini, bunun da yeni bir sivil hükümeti içereceğini söyledi. Morgan, RSF’nin “iki yıllık çatışmaya bir şekilde son vermek için istekli olduklarını” söyledi ve grubun ateşkese varmasını değerlendirdi. Morgan, SAF’ın defalarca savaşmaya devam etmek istediğini söylediğini, ordu yetkililerinin RSF üyelerinin Sudan toplumuna yeniden entegre edilebileceğine inanmadığını da sözlerine ekledi. SAF’ın daha önce BAE’nin ateşkes görüşmelerine dahil olmasını istemediğini ve RSF’nin işgal ettiği herhangi bir şehirden çekilmesini talep edeceğini ve bunun gibi bazı şartların olduğunu söyledi. Morgan, “Ateşkesin sağlayacağı bu insani yardıma acilen ihtiyaç var, ancak Sudan ordusu henüz bunu kabul etmedi. Şartları var,” diye bildirdi. “RSF’nin bunları yerine getireceği gibi görünmüyor.”
Ordu: “Düşmanı Yenilgiye Uğratmaya Çalışıyoruz”
Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan, perşembe günü yaptığı açıklamada, güçlerinin “düşmanı yenmek için çabaladığını” söylemişti. Televizyonda yayınlanan konuşmasında, “Yakında isyancıların saldırdığı tüm bölgelerde öldürülen ve kötü muameleye maruz kalanların intikamını alacağız” dedi.
El-Faşir’de Katliam İddiaları
Açıklama, RSF’nin 18 aylık kuşatmanın ardından 26 Ekim’de Kuzey Darfur eyaletine bağlı el-Fasher kentini ele geçirmesinden bu yana toplu katliamlar gerçekleştirmekle suçlanmasının ardından geldi. RSF şu anda ülkenin batısındaki geniş Darfur bölgesini ve güneydeki bazı bölgeleri kontrol ederken, ordu da Nil ve Kızıldeniz boyunca kuzey, doğu ve orta bölgeleri elinde tutuyor. Birleşmiş Milletler’e göre, RSF’nin el-Fasher ve çevresindeki bölgeleri ele geçirmesinden bu yana 70.000’den fazla kişi kaçtı. Görgü tanıkları ve insan hakları grupları, “kısa yoldan infazlar”, cinsel şiddet ve sivillere yönelik toplu katliamlar olduğunu bildiriyor.
Dünya Sağlık Örgütü, kentin işgali sırasında eski bir çocuk hastanesinde “460’tan fazla hasta ve sağlık personelinin trajik bir şekilde öldürüldüğünü” bildirmişti.
Uydu Görüntülerinde “Toplu Mezar” İzleri
Yale Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, yayınladıkları raporda, yeni uydu görüntülerinin şehirde “toplu mezarlarla tutarlı” bir aktivite tespit ettiğini söyledi. ABD’li üniversitenin İnsani Araştırma Laboratuvarı’nın (HRL) raporunda, “ceset imha faaliyetleri” ile tutarlı kanıtlar bulunduğu belirtildi. Raporda, “bir camide ve eski Çocuk Hastanesi’nde toplu mezarlarla uyumlu en az iki toprak kayması” tespit edildiği ifade edildi. Ayrıca hastane, cami ve şehrin diğer bölgelerinde metrelerce uzunlukta hendeklerin ortaya çıktığı, cesetlerle uyumlu nesne kümelerinin ortadan kaybolduğu, bu bölgelerin etrafına bırakılan cesetlerin daha sonra başka yere taşındığı belirtildi. Raporda, “Uydu görüntülerinde El-Suudi Hastanesi’nde de ceset imhası veya kaldırılması gözlemlendi” denildi.
İki Yılı Aşan Savaşın Arka Planı
Sudan’daki savaş, Nisan 2023’te patlak verdi. Çatışma, orduyu komutan Abdel Fattah al-Burhan ile yardımcısı Mohammed Hamdan Daglo (diğer adıyla Hemedti) liderliğindeki RSF karşı karşıya getirdi. Her iki taraf da savaş suçu işlemekle suçlanıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin Eylül raporu, iki tarafın da yargısız infazlar, sivillere yönelik büyük ölçekli saldırılar ve işkence gerçekleştirdiğini belgeledi. Raporda ayrıca, RSF ve SAF üyeleri tarafından işlenen cinsel şiddete dair ezici miktarda kanıt bulunduğu da vurgulandı.

Dünya ve İslam, mesleki kurumsal makalelere, bağımsız düşünce ve dış politika değerlendirme yazılarına açıktır. Platformumuzda yer alacak yazılar çoğunlukla değişik kaynaklardan, kimlik ve yaklaşımlardan olacaktır.
Dünya ve İslam olarak yayımladığımız yazıların içeriğine; aktarılan bilgilerin gerçeklik değerine, yaklaşım tarzına, yapılan analizlere ve çıkan sonuçlara tümüyle katılmamız söz konusu değildir.

